Spelen, ontdekken,
thuiskomen.

De “Innerlijke Monoloog”-oefening

Doel: Emotieregulatie, zelfinzicht, vertragen van gedachten

Werkwijze

• De deelnemer speelt een eenvoudige handeling, bijvoorbeeld koffie zetten.
• Ondertussen spreekt die hardop de innerlijke monoloog uit: gedachten, twijfels en impulsen.
• De coach stopt af en toe en vraagt: “Wat gebeurt er nu in je lichaam?”

Therapeutische waarde

• Maakt automatische gedachten zichtbaar
• Helpt bij het herkennen van stresssignalen
• Ideaal voor mensen die moeite hebben met introspectie

Autismevriendelijke variant

Gebruik vooraf voorbeeldzinnen zoals “Ik denk…”, “Ik voel…” en “Ik merk…”. Laat de deelnemer kiezen tussen drie scenario’s voor voorspelbaarheid.

De “Masker & Ontmaskering”-oefening

Doel: Onderzoeken van sociale maskers, authenticiteit en identiteitswerk

Werkwijze

• De deelnemer speelt eerst een scène met een sociaal masker: overvriendelijk, hyperprofessioneel, clownesk…
• Daarna wordt dezelfde scène zonder masker gespeeld, zo authentiek mogelijk.
• Nabespreking: “Wat voelde veilig? Wat voelde vermoeiend?”

Therapeutische waarde

• Uitstekend voor mensen die veel camoufleren
• Helpt bij burn-out, perfectionisme en autisme

Autismevriendelijke variant

Benoem vooraf duidelijk wat “masker” betekent en gebruik pictogrammen of voorbeelden.

De “Stoelendans van Emoties”

Doel: Emotieherkenning, flexibiliteit en expressie

Werkwijze

• Zet zes stoelen in een cirkel, elk met een emotie: rust, boosheid, nieuwsgierigheid, angst, trots en verdriet.
• De deelnemer speelt een korte scène en beweegt naar een andere stoel wanneer de coach “wissel” zegt.
• De emotie van de stoel bepaalt de nieuwe speelstijl.

Therapeutische waarde

• Leert schakelen zonder overweldiging
• Helpt emoties te benoemen en te reguleren

Autismevriendelijke variant

Gebruik duidelijke pictogrammen en oefen vooraf met twee emoties in plaats van zes.

De “Getuigenbank”-oefening

Doel: Traumaverwerking, perspectiefwisseling en afstand nemen

Werkwijze

• De deelnemer vertelt een moeilijke gebeurtenis als getuige, niet als zichzelf.
• Bijvoorbeeld: “Ik zag iemand die…”
• Daarna mag de deelnemer kiezen of die het ook als zichzelf wil vertellen.

Therapeutische waarde

• Creëert veilige afstand
• Helpt bij het ordenen van ervaringen
• Wordt vaak gebruikt in dramatherapie

De “Bevroren Beelden” (Tableaux Vivants)

Doel: Lichaamsbewustzijn, grenzen voelen en symbolisch werken

Werkwijze

• De coach vraagt: “Maak een beeld van hoe stress eruitziet.”
• De deelnemer bevriest in een pose.
• Daarna volgt: “Maak een beeld van hoe veiligheid eruitziet.” Bespreek verschillen in lichaamshouding.

Therapeutische waarde

• Werkt sterk bij mensen die moeilijk woorden vinden
• Helpt lichaamssignalen herkennen

De “Dialoog met de Schaduw”

Doel: Werken met onderdrukte emoties of delen van de persoonlijkheid

Werkwijze

• Gebruik twee stoelen: “Ik” en “Mijn Schaduw”, bijvoorbeeld angst, boosheid of perfectionisme.
• De deelnemer wisselt van stoel en speelt beide rollen.
• De coach begeleidt de dialoog.

Therapeutische waarde

Helpt bij integratie van moeilijke emoties en geeft controle en overzicht.

De “Veilige Improvisatie”

Doel: Sociale flexibiliteit en spontaniteit zonder overweldiging

Werkwijze

• De coach geeft een voorspelbare structuur: beginzin, middelzin en eindzin.
• De deelnemer improviseert binnen dat kader.

Therapeutische waarde

Vermindert angst voor improvisatie en is ideaal voor autisme, sociale angst en perfectionisme.

De “Rolwissel”-oefening

Doel: Empathie, perspectief nemen en relationele patronen onderzoeken

Werkwijze

• De deelnemer speelt een conflict uit het eigen leven.
• Daarna speelt die de rol van de andere persoon.
• De coach speelt de oorspronkelijke rol.

Therapeutische waarde

Helpt patronen herkennen en geeft inzicht in communicatie.

De “Emotionele Volume-knop”

Doel: Regulatie, nuance en controle over expressie

Werkwijze

• De deelnemer speelt een emotie op “volume 2”.
• Daarna op “volume 5”.
• Daarna op “volume 9”.

Therapeutische waarde

Helpt bij over- of onderexpressie en geeft controle over intensiteit.

De “Toekomstscène”

Doel: Hoop, toekomstbeeld en motivatie

Werkwijze

• De deelnemer speelt een scène in een gewenste toekomst, bijvoorbeeld een nieuwe job of opgelost conflict.
• Daarna bespreek je: “Welke stappen zijn realistisch?”

Therapeutische waarde

Verbindt verbeelding met concrete actie en werkt goed bij coaching en herstel.